فعاليتهاي واحد مراقبت وپیشگیری از بیماریهای غيرواگير
مرکزبهداشت شهرستان داراب

 
1- تالاسمي
2- غربالگري نوزادان
3- ديابت وفشارخون
4-پیشگیری ازبیماریهای  قلب و عروق
5- ثبت سرطان
6-کنترل سرطان
7- سوانح و حوادث



تالاسمي شديد (ماژور)
 
  يکي از شايعترين بيماريهاي ژنتيکي است که از طريق ازدواج دو نفر سالم ناقل (تالاسمي مينور) با يکديگر بوجود مي آيد. در اين ازدواج ها در هر بار حاملگي 25 درصد احتمال بروز تالاسمي ماژور در جنين وجود دارد. از سال 1376 که آزمايشات قبل از ازدواج در سراسر کشور اجباري شد، ميزان بروز اين بيماري رو به کاهش گذاشت.
   به كليه جوانان توصيه مي شود قبل از انتخاب نهايي همسر (قبل از اطلاع اقوام و بستگان، قبل از نامزدي و جاري شدن صيغه محرميت) براي انجام آزمايش تالاسمي اقدام نمايند.
 
 
مرکزمشاوره قبل ازازدواج شهرستان داراب:
 
 پایگاه بهداشتی رسول اعظم (ص) خیابان 22بهمن
 
   مرکز بهداشت شهرستان داراب  از طريق فراخوان عمومي خانواده هايي كه قبل از ازدواج آزمايش تالاسمي نداده اند و تمايل به بارداري دارند را به نزديکترين مرکز بهداشتي درماني محل سکونت‌شان دعوت نموده است. تا پس از بررسي و شناسايي زوج هاي ناقل تالاسمي با اقدام مقتضي از بروز تالاسمي ماژور پيشگيري نمايد.




غربالگري نوزادان
  يکي از مهمترين و موثرترين اقدامات صورت گرفته در زمينه پيشگيري از بروز عقب ماندگي هاي ذهني است.
   در اين اقدام، 4 بيماري مهم شناسايي مي شود. شناسايي اين بيماريها در روزهاي اول زندگي به راستي نجات بخش زندگي اين بيماران است چراکه با درمان به موقع، از بروز عوارض، که مهمترين آن عقب ماندگي ذهني است به خوبي پيشگيري مي شود.
 
   1- کم کاري مادرزادي تيروئيد: اين بيماري مهمترين علت قابل پيشگيري عقب ماندگي ذهني محسوب مي شود. در سال 1389 در سطح شهرستان داراب ميزان بروز اين بيماري 3 در هزار  بوده است. اين بيماران شناسايي و تحت درمان قرار گرفته اند و از بروز عقب ماندگي ذهني و ساير عوارض مثل کاهش رشد بخصوص کوتاهي قد پيشگيري شده است. مرکز درماني اين بيماران طبقه سوم مجتمع درماني مطهري مي باشد.
   2- فنيل کتونوري (PKU): اين بيماري به صورت ارثي از والدين به فرزندان منتقل مي شود. در اين خانواده ها در حاملگي بعدي هم هر بار 25% احتمال بروز فرزند مبتلا به PKU وجود دارد. مشاوره ژنتيک قبل از بارداري هاي بعدي، ازدواج هاي فاميلي و ازدواج اعضاي خانواده بيمار به شدت توصيه مي شود. واحد مراقبت بيماري PKU در مجتمع نادرکاظمي داير است. دراين واحد مشاوره تغذيه که اساس درمان اين بيماران است تحت نظر کارشناس تغذيه و فوق تخصص غدد صورت مي گيرد. مشاوره ژنتيک براي خانواده و بستگان اين بيماران  نيز در مجتمع نادرکاظمي انجام مي شود.ميزان بروز اين بيماري 0.5 در هزار می باشد.
تاخير در شناسايي و شروع درمان بيمار در هر يک ماه پس از تولد 4 نمره از بهره هوشي (IQ) کم مي کند. بنابراين در صورت عدم تشخيص و درمان بيماري در پايان سال اول زندگي  50 نمره از بهره هوشي (IQ) بيمار کاسته شده است و اين به معني بروز عقب ماندگي ذهني همراه با بيش فعالي و ساير مشکلات غير قابل جبران براي خانواده است.
   گالاکتوزمي: در اين بيماري که به صورت ارثي از والدين به فرزندان منتقل مي شود درمان به راحتي با حذف گالاکتوز از غذاي بيمار انجام مي شود. اما در صورت عدم تشخيص و عدم درمان به موقع، عقب ماندگي ذهني، نارسايي کبدي و مشکلات چشمي بروز مي کند. اين بيماران در مجتمع نادرکاظمي تحت مراقبت و درمان قرار مي گيرند. ميزان بروز اين بيماري در سال 89در سطح شهرستان داراب صفر بوده است.
   فاويسم يا بيماري باقلا: ميزان بروز اين بيماري در سال 89در سطح شهرستان داراب 231 در هزار بوده  است. اين بيماري در پسران بيش از دختران ديده مي شود و در صورت عدم تشخيص مي تواند خطرناک باشد و حتي منجر به مرگ شود. فرد مبتلا به فاويسم يا فرد باقلائي در تماس با مواد اکسيدان مثل باقلا، آسپرين و ... دچار افت هموگلوبين مي شود چون اين مواد باعث ليز شدن گلبولهاي قرمز خون بيمار مي‌شود. با تشخيص به موقع فاويسم  و رعايت پرهيزهاي غذايي و دارويي مخصوص به آن مي توان از خطرات ذکر شده پيشگيري نمود.
 
مراکز غربالگری نوزادان درسطح شهرستان داراب
1-آزمایشگاه مرکزی داراب- خیابان 22بهمن
2-آزمایشگاه بیمارستان امام حسن مجتبی (ع) داراب-بلوارآیت اله خامنه ای
3- آزمایشگاه رستاق مرکز بهداشتی درمانی رستاق
4-آزمایشگاه قلعه نو فرگ مرکزبهداشتی درمانی قلعه نو
 

ديابت
  
به عنوان بزرگترين اپيدمي قرن شناخته شده و در حال حاضر سريع ترين رشد را در کل جهان دارد.
 مطالعات اخير نشان مي دهد که حداقل 3 ميليون ديابتي در کشور زندگي مي کنند که متاسفانه حدود نيمي از آنها از بيماري خود بي اطلاع هستند و بسياري از اين بيماران هنگامي که دچار يکي از عوارض ديررس ديابت مي شوند به وجود بيماري خود پي مي برند. ديابت شايعترين علت کوري و نارسائي کليوي در ايران مي باشد. نهمين علت مرگ در زنان و شانزدهمين علت مرگ در مردان است.
 با مسن  شدن تدريجي جمعيت کشورمان، روي آوردن مردم به زندگي صنعتي و ماشيني و تغيير شيوه زندگي آنها، مشکلات ناشي از ديابت و عوارض آن کاملاً مشهود خواهد شد .
انواع ديابت
1- ديابت نوع 1تخريب سلول هاي بتا پانکراس بدلايل ناشناخته يا اتوايميون
 2-ديابت نوع 2 نقص در عملکرد سلول ها
 3-ديابت بارداري
 4-ديابت وابسته به اتيولوژي بيمار
   ميزان شيوع ديابت نوع 2 سريع تر افزايش مي يابد زيرا شيوع چاقي و کم تحرکي رو به افزايش است. از طرفي ميزان بروز بيماري هاي قلبي عروقي در اين بيماران زياد مي باشد بطوريکه شايع ترين علت مرگ و مير و ناتواني بيماران ديابتي بيماري هاي قلبي عروقي و سکته هاي مغزي مي باشد.   بنابراين هدف اصلي مراقبت ،پيشگيري و کنترل بيماري است و رکن اصلي آن آموزش مي باشد.
 طرح غربالگري ديابت هر 3 سال يکبار در روستاها  وشهرهای زیر20هزارنفرجمعیت انجام مي گيرد.

میزان شیوع دیابت در مناطق  روستایی شهرستان  داراب در سال 1389 (22.6) در هزار می باشد


 
پرفشاري خون
 از شايع ترين بيماريهاي قلبي و عروقي است که سلامت ميليونها انسان را در جهان تهديد مي کند. طبق تعريف فشارخون بالاتر از 90/140 ميلي متر جيوه را به عنوان بيماري مي شناسند.
 پرفشاري خون به دو دسته اوليه با علت نامعلوم که شايع ترين فرم فشارخون است و ثانويه که نوعي بيماري يا ناهنجاري ديگر موجب افزايش فشارخون مي شود، که شايع ترين آنها بيماري هاي   کليوي، تنگي مادرزادي آئورت و مسموميت بارداري است.
 پيشگيري از اين بيماري بر اساس مداخلات غيرداروئي از جمله:   تغذيه مناسب (مصرف غذاهاي کم چرب و پرفيبر و کم نمک)، حفظ تعادل وزن، ورزش، کاهش استرس، عدم استعمال دخانيات، اصلاح عوامل خطر و ... مي باشد.  شيوع اين بيماري در جمعيت زنان نسبت به مردان بالاتر است و در جمعيت شهري نسبت به روستايي بيشتر مي باشد.
 از طرفي بر اساس غربالگري فوق الذکر هر چه سن افزايش مي يابد احتمال خطر هم بيشتر مي شود. طبق آخرين غربالگري ميزان بروز فشارخون 3/16 در هزار و ميزان شيوع فشارخون 9/104 در هزار در جمعيت روستايي بوده است.

میزان شیوع دیابت در مناطق  روستایی شهرستان  داراب در سال 1389 (49) در هزار می باشد

 
اسامي و آدرس کلينيک هاي تندرستي در شهرستان داراب  به شرح زير مي باشد:
 1- بیمارستان امام حسن مجتبی (ع) (واحد دیابت )بلوار آیت الله خامنه ای


بيماريهای  قلبي و عروقي
 همـه سالـه 17 ميليـون نفـر بـر اثـر ابتـلا و عـوارض بيمـاري هـاي قلبـي عروقي جان خود را از دست مي دهند و 300 ميليون نفر BMI بالاي 30kg/m دارند و چاق محسوب مي شوند . 60% مردم بي تحرک يا کم تحرک هستند و خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي در آنها 5/1 برابر مي باشد.
 سالانه 5 ميليون مرگ در اثر استعمال دخانيات اتفاق مي افتد و فشارخون بالا 1/7 ميليون مرگ (13% کل مرگ هاي دنيا) را باعث مي‌شود.
 در ايران بيماري هاي قلبي عروقي رتبه اول را از نظر مرگ و مير بخود اختصاص داده است و در استان فارس مرگ و ميرهاي ناشي از بيماري هاي قلبي و عروقي از 4/38% در سال 81 به 01/41 در سال 85 افزايش يافته است. بر اساس گزارش WHO، اگر هيچ اقدامي براي بهبود و سلامت قلب و عروق صورت نگيرد و روند فعلي ادامه يابد 25% سال هاي زندگي سالم تا سال 2020 به علت اين بيماري از دست خواهد رفت.
   انتقال رفتارهاي نامناسب زندگي از قبيل گسترش مصرف دخانيات حتي در سنين پايين، دوري از تغذيه هاي بومي و سنتي و روي آوردن به استفاده از غذاهاي فراوري شده و نوشابه هاي صنعتي و شيريني ها و در نتيجه گسترش روز افزون چاقي و افزايش وزن حتي از سنين بسيار پايين، عدم تحرک مناسب و استفاده از اتومبيل براي پيش پا افتاده ترين فعاليتها، نشستن طولاني مدت مقابل تلويزيون و کامپيوتر، افزايش تنش و استرس هاي مختلف در زندگي روزمره منجر به افزايش فاکتورهاي خطر بيماريهاي قلبي عروقي گشته و در نتيجه روز بروز شيوع اين بيماري ها در کشورهاي در حال توسعه افزايش مي يابد.
   با ايجاد تغيير در شيوه هاي نامناسب زندگي مثل مصرف غذاهاي مناسب، استفاده بيشتر از سبزيجات و ميوه هاي تازه، ترک دخانيات و الکل، افزايش فعاليت بدني، کنترل چاقي و تعادل وزن، کنترل فشارخون، چربي خون بالا و قند خون و برخورد مناسب و صحيح با تنش ها و استرس هاي روزانه مي توان از بيماري هاي قلبي عروقي و ساير بيماري ها غيرواگير و عوارض ناشي از آنها پيشگيري کرد.
   در حال حاضر برنامه قلب سالم با هدف آگاه کردن و ياري رساندن به مردم جهت شناخت عوامل خطر و اصلاح آن با حضور واحدهاي پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي غيرواگير، تغذيه، بهداشت محيط و بهداشت روان در مرکز بهداشت شهرستان در حال اجراست و در اين راستا کلينيک مشاوره روان شناختي، ترک دخانيات و مشاوره تغذيه در مرکزبهداشت شهرستان داراب راه اندازي شده و آموزش در زمينه تحرک جسماني مناسب به عموم مردم توسط کارشناسان اين واحد داده مي شود.


سرطان
 رشد نابهنجار و تكثير سلولهاست. آنچه در همه سرطان ها مشترك است نقص در مكانيزم هاي تنظيم كننده رشد طبيعي و تكثير و مرگ سلول است. سلولهاي سرطاني قابليت تهاجم به بافتهاي مجاور و در نهايت گسترش به مناطق دور دست بدن را دارند. اين بيماري بطور عمده در اثر تماس با مواد سرطان زا بر اثر استنشاق، خوردن، آشاميدن و مواجهه شغلي و محيط ايجاد مي شود. عادات فردي مانند استعمال دخانيات و رژيم هاي غذايي به نسبت عوامل ژنتيكي نقش بيشتري در اتيولوژي سرطان دارند.
در حال حاضر سرطان يكي از مسايل مهم و اصلي بهداشت و درمان در كشور ما و تمام دنيا مي باشد بطوري كه در كشور ما سومين علت شايع مرگ و مير است و در كشورهاي توسعه يافته سرطان دومين علت شايع مرگ و مير مي باشد هر سال در ايران بيش از 000/70 مورد جديد سرطان اتفاق مي افتد بطوري كه ميزان بروز آن تقريباً 100 به 000/100 نفر مي باشد كه از طرفي با افزايش اميد به زندگي و افزايش درصد سالمندي در جمعيت كشور انتظار مي رود موارد بروز سرطان در يك دهه آينده به شدت افزايش يابد.  يك سوم از سرطان ها قابل پيشگيري بوده و يك سوم ديگر نيز در صورت تشخيص بموقع قابل معالجه مي باشد.  برنامه جامع ملي كنترل سرطان رويكرد ادغام يافته و هماهنگي به منظور كاهش ميزان بروز مرگ و مير ناشي از سرطان از طريق پيشگيري اوليه و تشخيص زودرس، درمان موثر، باز تواني و درمان نگهدارنده است. در راستاي اين برنامه ثبت سرطان عبارت است از جمع آوري سيتماتيك، ذخيره سازي و نگهداري و تجزيه و تحليل داده هاي بيماران مبتلا به سرطان كه معمولاً در يك منطقه مشخص و يك جمعيت مشخص انجام مي شود.
   در شهرستان داراب طی سالهای 87-76 ميزان موارد جديد ثبت شده سرطان 726 مورد بوده است.
شایع ترین سرطان ها درشهرستان داراب
پوست-خون –مثانه-معده-سینه
5سرطان منجربه مرگ درشهرستان داراب
سرطان بامبدا نامشخص-معده-خون-ریه-کبد



سوانح و حوادث
 
   سوانح يکي از عمده ترين همه گيري هاي غيرواگير درقرن حاضر است. سوانح مانند ساير بيماري ها از الگوي اپيدميولوزيک يعني تداخل عامل، ميزبان و محيط زيست پيروي مي کند که اين سه با هم موجب آسيب يا جراحت مي شوند. سوانح در بعضي گروهاي سني و در بعضي مکانها و ساعات بيشتر بروز مي کند.و بعضي اشخاص بيشتر از ديگران مستعد ابتلا به سانحه هستند و نهايتاً اينکه برخي از سوانح بخوبي قابل پيشگيري مي باشند. 

   سوانح و حوادث خانگي
   از نظرWHO واقعه اي بدون سابقه که موجب آسيب قابل تشخيص شود و يا به عبارتي سانحه مساوي بروز يک سلسله وقايع که بطور معمول موجب جراحات مرگ يا آسيبهاي خاص ناخواسته شود، تعريف مي گردد. سوانح علت عمده مرگ اشخاص 24-10 ساله و 12% مرگ هاي اين گروه را تشکيل مي دهند .
نكات لازم جهت پيشگيري از سوانح خانگي
   1- ظروف غذا و كتري داغ را در دسترس كودكان قرار ندهيم
   2- از قراردادن وسايل گرمايي و بخاري در مسير رفت و آمد خودداري كنيم
   3- هنگام روشن بودن بخاري و چراغ نفتي از ريختن نفت در داخل آن خودداري كنيم
   4- وسايل آتش زا مثل كبريت و ... را در اختيار كودكان قرار ندهيم
   5- در هنگام خروج از منزل شير اصلي گاز را ببنديم
   6- هرگز سيگار را به صورت نيمه خاموش يا روشن رها نكنيم
   7- از سالم بودن دود كش بخاري و وسايل گرما زا اطمينان حاصل كنيم تا گازهاي سمي ناشي از سوخت وسايل گرمايي به منزل وارد نشود
   8- وسايل گرمازا و روشن را در برابر باد قرار ندهيم
   9- به منظور جلوگيري از سقوط و جراحات ناشي از آن براي پنجره، بالكن، راه پله، پشت بام و ... حفاظ بگذاريم
   10- سموم و مواد شيميايي را دور از دسترس كودكان قرار دهيم
   11- تهيه و توزيع فرم ثبت ايمني منازل در کليه خانه هاي بهداشت
   12- آموزش جگونگي تکميل فرم ثبت ايمني منازل به بهورزان وکاردان هاي کليه مراکز
   13- توزيع کتابچه خانه ايمن در مراکز

 
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1390-6-2 11:21        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ     
 


تمامي حقوق اين وب سايت متعلق به شبكه بهداشت و درمان شهرستان داراب مي باشد

آدرس : داراب-خيابان پيروزي